Hôm nay, tại Hà Nội, nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi (1/6/2010), Bộ Y tế, Chương trình tiêm chủng mở rộng, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phối hợp với Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Trung ương tổ chức Lễ phát động “Triển khai vắc xin mới phòng bệnh viêm phổi, viêm màng não mủ do Hib phối hợp với các vắc xin bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B (vắc xin tổng hợp 5 trong 1 DPT-VGB-Hip) trong Chương trình tiêm chủng mở rộng”, tiêm miễn phí cho trẻ em dưới 1 tuổi trên toàn quốc. Đây là lần đầu tiên một vắc xin mới - vắc xin thứ 11 được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ em Việt Nam.
Đến dự có GS.TS. Trịnh Quân Huấn, Thứ trưởng Bộ Y tế; PGS.TS. Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trưởng ban điều hành Dự án Tiêm chủng mở rộng; BSCKI. Đặng Quốc Việt, Giám đốc Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Trung ương và đại diện Tổ chức Y tế thế giới, Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc…
Tại Lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn khẳng định: Hai mươi năm qua, Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia đã thay đổi cơ cấu bệnh tật giúp hàng triệu trẻ em thoát khỏi các bệnh hiểm nghèo. Năm nay, từ 1/6, Chương trình tiêm chủng mở rộng bắt đầu triển khai tiêm vắc xin 5 trong 1 (DPT-VGB-Hib) miễn phí cho tất cả trẻ nhỏ dưới 1 tuổi tại các trung tâm y tế xã, phường… theo đúng lịch tiêm chủng của địa phương. Dự tính, mỗi năm sẽ có khoảng 1,5 triệu trẻ dưới 1 tuổi được tiêm vắc-xin tổng hợp 5 trong 1 này.
GS.TS. Trịnh Quân Huấn phát động triển khai tiêm vắc xin mới
Được biết, vắcxin phối hợp DPT-VGB-Hib của nhà sản xuất Berna B được Tổ chức Y tế Thế giới xác nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng (9/2006). Thành phần của vắcxin này bao gồm vắcxin bạch hầu, ho gà, uốn ván, vắcxin viêm gan B và Haemophilus influenza tuysp B (Hib).
Vắc xin mới phối hợp DPT-VGB-Hib được đưa vào triển khai trong Tiêm chủng mở rộng, trẻ em Việt Nam sẽ có cơ hội phòng được thêm bệnh viêm phổi và viêm màng não mủ do Hib so với lịch tiêm chủng trước đây. Đồng thời số mũi tiêm sẽ giảm và trẻ ít đau hơn, nếu tiêm 3 loại vắc xin DPT, VGB, Hib riêng thì trẻ sẽ phải tiêm 3 mũi vắc xin DPT, 3 mũi vắc xin VGB, 3 mũi vắc xin Hib nhưng với vắc xin mới phối hợp DPT-VGB-Hib trẻ sẽ chỉ phải tiêm 3 liều. Bên cạnh đó số lần tiêm và ghi chép, báo cáo của cán bộ y tế cũng sẽ giảm hơn trước.
Đại diện của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam nhấn mạnh: Việc phòng chống các bệnh do vi khuẩn Hib gây ra bằng cách sử dụng vắcxin đang trở thành một biện pháp có hiệu quả cao. Việc tiêm phòng vắcxin cũng sẽ giảm tỷ lệ người lành mang trùng, tránh lây nhiễm ra cộng đồng.
Do đây là lần đầu tiên triển khai tiêm chủng loại vaccine này và để có thể kiểm soát được các bệnh do vi khuẩn Hib gây ra, Chương trình tiêm chủng mở rộng Quốc gia đã và đang thiết lập một hệ thống giám sát trọng điểm tại bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội) và bệnh viện Nhi đồng 1 (thành phố Hồ Chí Minh). Đồng thời theo dõi, giám sát chặt chẽ các trường hợp xuất hiện phản ứng (nếu có) sau tiêm. Tổ chức Y tế Thế giới hy vọng rằng Bộ Y tế Việt Nam sẽ lên kế hoạch để duy trì chiến dịch tiêm loại vắcxin này cho trẻ em.
Ông Jean Dupraz, Phó đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam cho biết: Việc đưa vắcxin 5 trong 1 (DPT-VGB-Hib) vào triển khai sẽ là yếu tố quan trọng cho sự phát triển hơn nữa của Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia. Cho đến nay, đã có 2,3 triệu liều vắcxin 5 trong 1 được cung ứng thông qua UNICEF tới kho bảo quản của Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia tại Hà Nội và sẵn sàng cho việc sử dụng để tiêm cho trẻ.
Tại lễ phát động, PGS.TS. Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết: Vi khuẩn Haemophilus influenza tuýp B (Hib) là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh viêm màng não mủ cấp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt ở trẻ từ 4 đến 18 tháng tuổi là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất, chiếm tỷ lệ từ 1/3 đến 1/2 số trường hợp viêm màng não do vi khuẩn và khoảng 1/4 số trường hợp viêm phổi ở trẻ nhỏ. Tổ chức Y tế thế giới ước tính hàng năm, trên thế giới có khoảng 8 triệu trường hợp viêm phổi, viêm màng não mủ và khoảng 400.000 trẻ em tử vong do Hib. Ở Việt Nam, khoảng 1,9% tổng số trẻ dưới 5 tuổi có thể bị mắc bệnh viêm phổi và viêm màng não do Hib. Vi khuẩn Hib gây ra trên 600 trường hợp trẻ em mắc viêm màng não và trên 100.000 trường hợp viêm phổi nặng hàng năm ở Việt Nam. Bệnh lây theo đường hô hấp, trực tiếp truyền từ người này sang người khác qua những giọt nước bọt do hắt hơi vào ho. Bệnh có tỷ lệ tử vong cao và có thể để lại di chứng, ảnh hưởng xấu tới thể chất của thế hệ trẻ Việt Nam trong tương lai.
GS.TS. Trịnh Quân Huấn và PGS.TS. Nguyễn Trần Hiển kiểm tra vắc xin Hib trước khi tiêm cho trẻ
Vắc xin Hib là vắc xin dạng dung dịch an toàn và có hiệu quả cao đã được Tổ chức Y tế thế giới thẩm định đạt tiêu chuẩn chất lượng, khuyến cáo đưa vào dùng trong chương trình tiêm chủng mở rộng ở tất cả các nước từ năm 2006 và hiện đã được sử dụng ở trên 90 quốc gia. Các nghiên cứu cho thấy, nếu trẻ được tiêm đầy đủ ba mũi vắc xin trong đó có Hib sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh do Hib ở trẻ nhỏ tới trên 95%. Viêm màng não mủ và viêm phổi do Hib đã được loại trừ ở các nước phát triển và gần đây là ở các nước đang phát triển. Vì vậy, ngày 1/9/2009, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1572/TTg-QHQT phê duyệt dự án “Triển khai tiêm vắc xin Hib miễn phí trong chương trình tiêm chủng mở rộng, giai đoạn 2009 - 2010” do liên minh toàn cầu về vắc xin và tiêm chủng (GAVI) viện trợ không hoàn lại. Ngày 12/4/2010, Bộ Y tế đã có Quyết định số 1163/QĐ-BYT về việc cấp số đăng ký QLVX - H0305 - 10 cho vắc xin Quinvaxem (vắc xin phối hợp 5 thành phần BH-HG-UV-VGB-Hib) được phép lưu hành tại Việt Nam, chỉ sử dụng trong Dự án tiêm chủng mở rộng theo đúng các quy định hiện hành của Bộ y tế về tiêm chủng mở rộng.
Theo ông Hiển, văcxin Hib được đưa vào chương trình lần này dưới dạng văcxin “5 trong 1”, bao gồm năm loại văcxin trong một ống. Văcxin “5 trong 1” được sử dụng trong chương trình sẽ ngừa cùng lúc năm bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và Hib, thay thế các văcxin riêng lẻ.
Những em bé đầu tiên được tiêm vắc xin Hib
Ông Hiển cũng cho biết mỗi mũi tiêm bằng văcxin “5 trong 1” trị giá 3,6 USD, hoàn toàn miễn phí cho trẻ em, trong đó Liên minh toàn cầu về văcxin và tiêm chủng (GAVI) đóng góp 90% kinh phí, Chính phủ VN đóng góp 10%. Trong 2 năm đầu tiên triển khai vaccine 5 trong 1, tổ chức GAVI sẽ hỗ trợ toàn bộ nguồn vaccine với trị giá lên đến 37 triệu USD,
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn, tới đây, bộ sẽ đưa vắc-xin phòng tiêu chảy do virus Rota và vắc-xin ngừa phế cầu vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia.