Ngày 10 tháng 8 năm 2010, Tổ chức Y tế thế giới đã đưa ra các khuyến nghị cho giai đoạn sau đại dịch cúm H1N1 (2009). Mời các bạn cùng tham khảo.
Thế giới hiện đang trong giai đoạn sau đại dịch. Dựa trên kiến thức về vụ đại dịch vừa qua, vi rút H1N1 (2009) có thể sẽ tiếp tục lưu hành như một vi rút cúm mùa trong một vài năm tới. Trong khi mức độ quan tâm hiện nay đã giảm rất nhiều, sự cảnh giác trên của cơ quan y tế quốc gia vẫn quan trọng. Sự cảnh giác như vậy đặc biệt quan trọng trong thời kỳ ngay sau đại dịch, khi hành vi của các vi rút H1N1 (2009) như một vi rút cúm mùa có thể không thể được dự báo một cách tin cậy.
Ví dụ, có khả năng là vi rút sẽ tiếp tục một cách không cân xứng ảnh hưởng đến một nhóm tuổi trẻ hơn, ít nhất là trong thời kỳ ngay sau đại dịch. Những nhóm đã được xác định trong đại dịch là nguy cơ cao bị bệnh nặng hoặc tử vong có lẽ sẽ vẫn có nguy cơ cao, mặc dù số trường hợp như vậy có thể giảm. Ngoài ra, một tỷ lệ nhỏ những người bị nhiễm bệnh trong thời gian đại dịch phát triển một dạng nặng của viêm phổi tiên phát do vi rút không thường gặp trong dịch cúm mùa và đặc biệt khó điều trị. Không biết liệu mô hình này còn tiếp tục trong thời gian sau đại dịch hay không nên vẫn cần nhấn mạnh sự cần thiết phải cảnh giác.
Hôm nay, TCYTTG phát hành hướng dẫn các hoạt động được khuyến cáo trong thời gian sau đại dịch, bao gồm tư vấn về giám sát dịch tễ học và vi rút học, tiêm chủng, điều trị bệnh nhân.
Các cơ quan y tế quốc gia được nhắc nhở rằng các trường hợp đơn lẻ và dịch địa phương do vi rút cúm H1N1 (2009) sẽ tiếp tục xảy ra, và ở một số nơi, các cộng đồng có thể phải chịu sự tác động đáng kể của dịch.
TCYTTG khuyến nghị các cơ quan y tế trong thời gian sau đại dịch
Giám sát hoạt động của bệnh hô hấp
TCYTTG khuyến cáo việc giám sát trong thời gian sau đại dịch bao gồm:
- Giám sát cho các sự kiện bất thường, chẳng hạn như chùm ca bệnh hô hấp nặng hoặc tử vong;
- Điều tra các trường hợp nặng hoặc bất thường, chùm ca bệnh hoặc vụ dịch để tạo điều kiện xác định nhanh chóng những thay đổi quan trọng trong dịch tễ học hoặc mức độ trầm trọng của cúm;
- Duy trì giám sát thường xuyên, bao gồm các bệnh giống cúm và các trường hợp nhiễm trùng hô hấp cấp tính nặng;
- Tiếp tục sử dụng các kênh truyền dữ liệu thường xuyên, chẳng hạn như FluID, FluNet , và EUROFlu, để truyền tải dữ liệu từ hoạt động giám sát thường xuyên các bệnh đường hô hấp;
- Thông báo cho TCYTTG (bao gồm, khi thích hợp, thông báo theo Quy định Y tế Quốc tế) ngay lập tức nếu phát hiện được những thay đổi sau đây:
i. có sự duy trì việc lây truyền của chủng vi rút cúm H1N1 (2009) kháng thuốc kháng vi rút
ii. trường hợp người mắc bệnh với bất kỳ loại vi rút cúm nào chưa lưu hành trong quần thể người.
iii. bất kỳ thay đổi đáng chú ý ở mức độ nghiêm trọng hoặc đặc điểm dịch tễ học hay lâm sàng khác của virus H1N1 (2009), bao gồm cả những thay đổi trong sự phân bố tuổi, biểu hiện lâm sàng, tỷ lệ các trường hợp cần điều trị tăng liều, hoặc số các trường hợp bệnh tăng cao bất ngờ.
- Giám sát virus H1N1 (2009) về các thay đổi quan trọng về di truyền, kháng nguyên hoặc chức năng, chẳng hạn như độ nhạy cảm với thuốc kháng vi rút.
Tiêm vắc xin phòng bệnh
Tiêm vắc xin phòng bệnh vẫn quan trọng như là một công cụ của việc giảm tỷ lệ mắc và tử vong gây ra bởi vi rút cúm. TCYTTG khuyến cáo tiêm phòng mạnh mẽ cho những người có nguy cơ cao ở những nước có sẵn vắc xin cúm.
Vi rút cúm H1N1 đã gây ra đại dịch năm 2009 tiếp tục lưu hành ở một số nơi trên thế giới, gây ra các mức độ bệnh dịch khác nhau. Ở một số nước có vắc xin cúm mùa tam giá đã chứa chủng vi rút H1N1 (2009). Ở các nước khác không có vắc xin cúm mùa. TCYTTG khuyến cáo rằng việc sử dụng vắc xin cúm H1N1 (2009) đơn giá giá vẫn còn có giá trị về sức khỏe cộng đồng để tiêm phòng cho những người có nguy cơ bị bệnh nặng từ nhiễm cúm H1N1, đặc biệt là nơi không có vắc xin cúm mùa tam giá.
Như vậy vắc xin cúm H1N1 đơn giá nên được sử dụng theo hướng dẫn của Cơ quan pháp quy quốc gia. TCYTTG sẽ tiếp tục tìm lời khuyên từ các Nhóm các chuyên gia tư vấn chiến lược (SAGE) khi tình hình thay đổi.
Điều trị
Người nghi ngờ bị bệnh cúm cần phải được điều trị thích hợp. Hướng dẫn điều trị của TCYTTG, có thể cho cả hai đại dịch cúm mùa và cúm đại dịch. Các vi rút cúm H1N1 (2009) có thể sẽ tiếp tục lưu hành như một vi rút cúm mùa trong một vài năm tới. Các trường hợp bệnh nặng ở người có nguy cơ cao hơn, cũng như ở người khỏe mạnh là có khả năng xảy ra. Phát hiện sớm và điều trị thích hợp các trường hợp đó vẫn rất quan trọng. Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng vi rút của TCYTTG đề cập đến cả cúm mùa và cúmm đại dịch cần được tiếp tục tuân thủ.
Nhóm nguy cơ cao bị bệnh nặng do vi rút H1N1 đại dịch bao gồm trẻ em, phụ nữ mang thai, và những người đang mắc bệnh đường hô hấp hoặc các bệnh mãn tính, kể cả bệnh hen suyễn và tiểu đường. Bệnh nhân bị cúm nặng hoặc tiến triển xấu đi nên được điều trị bằng Oseltamivir càng sớm càng tốt. Bệnh nhân có nguy cơ cao bị bệnh cúm nặng hoặc phức tạp nên điều trị bằng oseltamivir hay zanamivir càng sớm càng tốt.