MỘT SỐ NÉT VỀ CÔNG TÁC TIÊM CHỦNG MỞ RỘNG (1985-2004)

Thực hiện đường lối dự phòng tích cực của Đảng, nhà nước và cam kết quốc tế về quyền trẻ em mà Việt Nam là nước thứ 2 trên thế giới ký vào công ước trên, từ năm 1985 Việt Nam đã triển khai chương trình tiêm chủng mở rộng trong toàn quốc và tiêm miễn phí cho trẻ em văc xin phòng 6 bệnh phổ biến và nguy hiểm là lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi. Được sự quan tâm và đầu tư to lớn của nhà nước và Bộ Y tế, s­ự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, đoàn thể xã hội, sự hỗ trợ tích cực hiệu quả của chính phủ và các tổ chức quốc tế, hưởng ứng cao của các bậc cha mẹ và cộng đồng thông qua hoạt động hiệu quả của các cơ quan thông tin đại chúng trong suốt 20 năm qua (1985 –2004), chương trình Tiêm chủng mở rộng đã đạt được các mục tiêu quan trọng sau:

1. Diện bao phủ của chương trình:

            Từ 1985: 100% các tỉnh triển khai công tác TCMR

Từ 1990: 100% các huyện triển khai dịch vụ TCMR

Từ 1995: 100% xã phường trong cả nước thực hiện TCMR, dịch vụ tiêm chủng mở rộng đã tới được trẻ em ở mọi miền đất nước, tới được các cộng đồng dân tộc Việt Nam kể cả những vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo…

2. Mở rộng chủng loại văc xin phục vụ cho trẻ em và phụ nữ:

Từ năm 1993 tất cả phụ nữ có thai, nữ trong độ tuổi 15– 35 ở vùng có nguy cơ uốn ván sơ sinh (UVSS) cao được tiêm văc xin phòng uốn ván miễn phí để phòng bệnh UVSS cho con và uốn ván cho mẹ.

Từ năm 1997, chính phủ quyết định đưa thêm vào CTTCMR 4 loại văc xin miễn phí cho trẻ em (ngoài 6 văc xin kể trên) là: viêm gan vi rut B, viêm não Nhật bản B, tả, thương hàn.

3. Tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ:

       Từ năm 1993 đến nay tỷ lệ TCĐĐ 6 loại văc xin truyền thống cho trẻ < 1 tuổi luôn đạt trên 90%.

      Từ năm 2003 văc xin viêm gan B được triển khai miễn phí cho trẻ em < 1 tuổi ở 100% xã phường trong cả nước và đạt tỷ lệ >80%

      Trong 2 năm 2002- 2003 đã triển khai chiến dịch quốc gia tiêm nhắc văc xin sởi cho trên 15 triệu trẻ em trong cả nước, đạt tỷ lệ trên 99%.

      Tỷ lệ tiêm văc xin uốn ván cho phụ nữ có thai luôn đạt trên 80% từ năm 1995 và cho nữ tuổi 15 –35 ở vùng nguy cơ cao luôn đạt >90% từ năm 1994.

4. Tỷ lệ mắc các bệnh trong CT TCMR giảm một cách rõ rệt. Tỷ lệ mắc trên 100.000 dân của năm 1985 và 2004 như sau:

5. Việt Nam thực hiện các cam kết với cộng đồng quốc tế:

         Việt Nam công bố Thanh toán bệnh Bại liệt vào năm 2000.

         Năm 2004, 100% số huyện trong cả nước đạt mục tiêu Loại trừ UVSS theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (dưới 1 ca UVSS/1000 trẻ đẻ sống trên địa bàn huyện)

         Việt Nam đang vững chắc tiến đến mục tiêu Loại trừ bệnh sởi vào năm 2010 với tiêu chuẩn dưới 1 ca sởi/ 1.000.000 dân.

6. Việt Nam đã tự lực sản xuất 9/10 loại văc xin sử dụng trong chương trình TCMR.

Dịch vụ TCMR ở Việt Nam được triển khai ở 100% xã phường trong cả nước, kể cả vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, thách thức nhưng Việt Nam đã có những định hướng và kế hoạch đúng đắn, ngành y tế có những nỗ lực vượt bậc, đặc biệt có sự đảm bảo về chính sách mạnh mẽ của chính phủ nên dịch vụ TCMR từng bước được mở rộng một cách vững chắc trong cả nước. Có thể tóm tắt quá trình mở rộng dịch vụ TCMR như sau:

Trong giai đoạn này chủ yếu sử dụng hình thức tiêm chủng chiến dịch (tiêm chủng hàng loạt) là chính, tiêm chủng thường xuyên (tiêm chủng hàng tháng) từng bước được mở rộng.

                   Địa bàn triển khai chương trình tiêm chủng mở rộng

Hết giai đoạn thử nghiệm có 50% số tỉnh triển khai dịch vụ tiêm chủng mở rộng, tỷ lệ huyện, xã triển khai TCMR còn  rất thấp.

Hết giai đoạn thử nghiệm có 50% số tỉnh triển khai dịch vụ tiêm chủng mở rộng, tỷ lệ huyện, xã triển khai TCMR còn  rất thấp.