I. MỤC TIÊU CHUNG
Làm giảm tỷ lệ mắc, tử vong do Sốt xuất huyết, khống chế không để dịch lớn xảy ra, xã hội hóa công tác phòng chống Sốt xuất huyết.
II. MỤC TIÊU CỤ THỂ
· Giảm 10% tỷ lệ chết/mắc do Sốt xuất huyết so với trung bình giai đoạn 2003 - 2007.
· Giảm 15% tỷ lệ mắc/100.000 dân do Sốt xuất huyết so với trung bình giai đoạn 2003 - 2007.
· Tăng cường hệ thống giám sát bệnh nhân, huyết thanh, vi rút và giám sát véc tơ truyền bệnh tại tuyến tỉnh, huyện tại 08 tỉnh, thành phố trọng điểm về Sốt xuất huyết (01 tỉnh loại A và 07 tỉnh loại B).
· Tăng cường năng lực chẩn đoán phân loại bệnh nhân Sốt Dengue/Sốt xuất huyết Dengue, điều trị bệnh nhân Sốt xuất huyết tại tuyến cơ sở.
· Mở rộng và củng cố hoạt động mạng lưới cộng tác viên phòng chống Số xuất huyết tại cộng đồng (10% số xã của tỉnh loại A, 5% số xã của tỉnh loại B có mạng lưới cộng tác viên).
· Tăng cường kiến thức, thái độ và hành vi phòng chống Sốt xuất huyết tại cộng đồng tại 28 tỉnh, thành phố.
· Luật pháp hóa công tác phòng chống Sốt xuất huyết.
III. CÁC BIỆN PHÁP
1. Về tổ chức, chỉ đạo
1.1. Ban điều hành khu vực
- Tăng cường hoạt động của Ban điều hành phòng chống sốt xuất huyết khu vực.
- Xây dựng kế hoạch giám sát chống dịch của khu vực.
- Tổ chức đoàn kiểm tra, hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo địa phương triển khai các biện pháp chống dịch.
- Tổ chức thường trực chống dịch và báo cáo theo quy định.
1.2. Tại các tỉnh, thành phố
- Tăng cường năng lực hoạt động của Ban chỉ đạo chống dịch sốt xuất huyết tại tỉnh. Đối với các tỉnh chưa thành lập Ban chỉ đạo chống dịch sốt xuất huyết, Sở Y tế làm đầu mối trình Uỷ ban nhân dân tỉnh thành lập Ban chỉ đạo chống dịch sốt xuất huyết do 01 Lãnh đạo Uỷ ban làm trưởng ban có sự tham gia phối hợp của các Ban, ngành, đoàn thể.
- Nhiệm vụ của Ban chỉ đạo chống dịch sốt xuất huyết tại tỉnh/thành phố:
+ Xây dựng kế hoạch giám sát chống dịch của tỉnh.
+ Chỉ đạo chính quyền các cấp, ban, ngành, đoàn thể triển khai các biện pháp phòng chống dịch khẩn cấp: Phun hoá chất diệt muỗi xử lý ổ dịch, tổ chức chiến dịch diệt bọ gậy phòng chống sốt xuất huyết.
+ Có biện pháp chính quyền xử phạt nghiêm những hộ gia đình không thực hiện các biệnpháp phòng chống dịch, để lây lan dịch lây lan dịch cho cộng đồng.
+ Cân đối ngân sách bổ sung cho hoạt động phòng chống dịch khẩn cấp.
2. Các biện pháp giảm mắc
2.1. Tăng cường, củng cố hệ thống giám sát
- Tăng cường hoạt động tuyên truyền giáo dục các biện pháp diệt véc tơ để nâng cao nhận thức của cộng đồng làm thay đổi hành vi tự phòng bệnh của cộng đồng.
- Nâng cao hoạt đồng giám sát dịch tễ (giám sát bệnh nhân, huyết thanh và vi rút, giám sát vec tơ truyền bệnh, giám sát độ nhạy cảm của véc tơ với hoá chất diệt côn trùng) nhằm phát hiện sớm, ca mắc và can thiệp kịp thời bằng các biện pháp phòng chống thích hợp trước và trong khi có dịch. Đặc biệt chú ý tăng cường giám sát huyết thanh học để kịp thời phát hiện sự chuyển hướng các typ virut gây dịch. Phối hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế đóng trên địa bàn theo dõi và tổng hợp các ca bệnh theo mẫu điều tra bệnh nhân SD/SXHD.
- Thực hiện có hiệu quả hoạt động diệt bọ gậy tại HGĐ.
Giám sát bệnh nhân:
- Triển khai các hoạt động chủ động giám sát bệnh nhân từ các hoạt động của cộng tác viên. Chủ động phối hợp với cơ sở y tế các cấp để phát hiện sớm các trường hợp mắc.
- Thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo bệnh truyền nhiễm gây dịch. Có thông báo phản hồi cho các cơ sở y tế tuyến dưới để chủ động triển khai các biện pháp dập dịch.
Giám sát huyết thanh và vi rút:
- Tăng cường công tác lấy mẫu bệnh phẩm làm phân lập vi rút và chẩn đoán Mac - Elisa gửi về Trung tâm y tế dự phòng tỉnh/thành phố và Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương.
Giám sát véc tơ:
- Mở rộng điểm giám sát các chỉ số muỗi, bọ gậy/bọ gậy, tổ chức giám sát các chỉ số véc tơ trước và sau khi tổ chức phun hoá chất diệt muỗi chủ động.
- Tăng cường điều tra ổ bọ gậy nguồn, thu thập muỗi, bọ gậy để định loại và đánh giá độ nhạy cảm của véc tơ đôi với hoá chất diệt côn trùng.
2.2. Triển khai kịp thời các biện pháp đáp ứng chống dịch và phòng chống dịch chủ động
- Dựa trên kết quả giám sát dịch tễ, tổ chức xử lý dịch triệt để trong vòng 48 giờ. Ngăn chặn không để dịch phát triển và lan rộng sang các địa bàn khác.
- Tổ chức hàng tuần hoạt động vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy, bọ gậy tại cơ quan, hộ gia đình. Tổ chức các chiến dịch diệt bọ gậy quy mô cấp xã trở lên có sự chỉ đạo trực tiếp của chính quyền và sự tham gia của các Ban, ngành, đoàn thể với nòng cốt là ngành y tế.
2.3. Mở rộng mạng lưới, tăng cường hiệu quả hoạt động của đội ngũ cộng tác viên
- Căn cứ điều kiện tự nhiên, xã hội của từng khu vực, mỗi cộng tác viên được phân công phụ trách từ 80 - 100 hộ gia đình.
- Cộng tác viên được tập huấn và tập huấn lại kỹ năng phát hiện và xử lý ổ bọ gậy/bọ gậy, kỹ năng tuyên truyền và vận động cộng đồng tham gia công tác phòng chống sốt xuất huyết.
3. Các biện pháp giảm tử vong
- “Định bệnh sớm, điều trị đúng” nhằm giảm chết và sốc độ III&IV tại các cơ sở y tế lâm sàng.
- Thiết lập đường dây nóng giữa các đơn vị điều trị, thường xuyên trao đổi chuyên môn, xin ý kiến hướng dẫn điều trị.
- Tại mỗi có sở khám bệnh, chữa bệnh, bố trí nhân lực phù hợp để tiếp nhận và điều trị bệnh nhân sốt xuất huyết. Bố trí ít nhất 01 bác sỹ có kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm điều trị sốt Dengue/ sốt xuất huyết tham gia trực hàng ngày trong thời gian có dịch.
- Các cơ sở khám, chữa bệnh chủ động phối hợp với cơ quan y tế dự phòng trong việc giám sát bệnh nhân, huyết thanh, vi rút.
- Nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị SD/SXHD của cán bộ y tế tại Khoa truyền nhiễm, Khoa Nhi của Bệnh viện tỉnh, huyện và Y tế cơ sở. Mở rộng đối tượng tập huấn tại các phòng cấp cứu, phòng khám đa khoa tuyến huyện. Coi trọng chất lượng tập huấn, cung cấp những kiến thức cơ bản và thực tiễn về chẩn đoán, điều trị bệnh.
- Tăng cường tuyên truyền, giáo dục và cung cấp những hiểu biết về triệu chứng tiên phát của bệnh cho các bà mẹ và cộng đồng để cùng cán bộ y tế cơ sở, CTV nhanh chóng đưa người nhà đến cơ sở y tế gần nhất, điều trị kịp thời và cố gắng không để xảy ra tử vong do SXHD.
- Phối kết hợp với hệ thống điều trị, thông báo cho hệ thống điều trị chiều hướng phát triển của bệnh SD/SXHD, đặc biệt là chiều hướng gia tăng của các bệnh sốt xuất huyết ở người lớn và trẻ lớn nhằm chẩn đoán sớm, điều trị đúng và kịp thời.
- Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo theo mẫu điều tra các ca mắc, tử vong, rút kinh nghiệm cho công tác chẩn đoán, điều trị. Báo cáo phân biệt SD và SXHD.
4. Công tác truyền thông, giáo dục
- Đa dạng hoá phương tiện truyền thông: đài truyền hình, đài phát thanh, báo chí các cấp; tờ rơi, áp phích, khẩu hiệu, pano; toạ đàm, họp dân, truyền thông, lưu động; các cuộc thi tìm hiểu kiến thức...
- Tăng thời lượng, tần số các thông điệp, đảm bảo thông tin truyền thông đến được với từng hộ gia đình trong vùng trọng điểm.
5. Công tác phối hợp liên ngành
- Chính quyền các cấp chỉ đạo các Ban, ngành, đoàn thể tại địa phương tích cực phối hợp với ngành y tế tham gia công tác vận động, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng chống sốt xuất huyết trên địa bàn.
- Giáo viên, học sinh, sinh viên tích cực tham gia hoạt động diệt muỗi, bọ gậy tại cộng đồng, hộ gia đình.
- Đoành thành niên phát động phong trào thanh niên tình nguyện tham gia tích cực vào hoạt động vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy, bọ gậy, phát động phong trào thi đua, lập thành tích phòng chống sốt xuất huyết của Đoàn viên, thanh niên.
- Các cơ quan thông tấn, báo chí, đài phát thanh, truyền hình tăng cường thông tin chính xác về tình hình dịch bệnh, tránh xảy ra tình trạng hoang mang, mất ổn định về an ninh, xã hội.
- Hội Chữ thập đỏ, Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp, Uỷ Ban Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh... thực hiện cam kết phối hợp tham gia triển khai các hoạt động chống dịch đặc biệt các hoạt động thông tin, tuyên truyền, hoạt động phòng chống sốt xuất huyết tại cộng đồng.
6. Hợp tác quốc tế
- Sử dụng các nguồn tài trợ của các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ cho các hoạt động phòng chống bệnh truyền nhiễm gây dịch, đặc biệt là bệnh sốt xuất huyết.
- Tăng cường hợp tác, vận động các tổ chức quốc tế tài trợ cho công tác phòng chống sốt xuất huyết tại Việt Nam.
7. Đảm bảo hậu cần
- Uỷ ban nhân dân các tỉnh/ thành phố căn cứ tình hình dịch xảy ra trên địa bàn, cân đối ngân sách, đảm bảo hậu cần cho các hoạt động phòng chống dịch sốt xuất huyết.